czwartek, 30 grudnia 2010

Związek Szlachty Polskiej w Bydgoszczy 1995 – 2004

KRONIKA



Początki zawiązania w Bydgoszczy Oddziału Związku Szlachty Polskiej były długie i nie łatwe. W tej publikacji w kronikarskim zapisie przedstawiono jak przebiegało organizowanie się środowiska szlacheckiego po 1989 r. w Regionie Kujaw i Pomorza na tle działań ogólnopolskich, które doprowadziły do powstania formalnie zarejestrowanego Związku Szlachty Polskiej Oddział w Bydgoszczy. W Regionie Kujaw i Pomorza mieszka dużo potomków szlachty I Rzeczypospolitej, ale niestety nie mogą oni sprostać udowodnienia szlachectwa według wymogów Związku Szlachty Polskiej. Aż do 2009 roku istniała w Regionie jedynie grupa członków ZSzP, ale za mała by mógł się zawiązać Oddział ZSzP w Bydgoszczy. Grupa ta tworzyła bliskie i przyjazne sobie środowisko. Jednak szybko został nawiązany bliski kontakt z założycielami Związku Szlachty Polskiej w Gdańsku. W 1992 r. Andrzej Bogucki h. Awdaniec otrzymał pierwszy numer „Verbum Nobile”, pisma środowiska szlacheckiego. Tuż po zawiązaniu ZSzP w 1995 r. bliski kontakt ze środowiskiem gdańskim, z Ireneuszem Osińskim h. Wężyk i Marcinem Wiszowatym h. Pierzchała, nawiązał Andrzej Bogucki h. Awdaniec z Bydgoszczy, który od 1993 r. był założycielem i prezesem Klubu Zachowawczo Monarchistycznego Oddział w Bydgoszczy. Prezesem ZG KZM w Warszawie był Artur Górski, późniejszy Poseł RP. W Bydgoszczy od 1993 r. działa prężnie Bydgoskie Towarzystwo Heraldyczno Genealogiczne skupiające genealogów, heraldyków, potomków szlachty i ziemiaństwa, historyków i amatorów nauk pomocniczych historii, historyków regionalistów, historyków i amatorów dziejów różnych rodów : szlacheckich, ziemiańskich, inteligenckich, rzemieślniczych, kupieckich, rolniczych, chłopskich, mieszczańskich, robotniczych i innych. Dla tych środowisk i mieszkańców Bydgoszczy BTHG wspólnie z działaczami ZSzP z Bydgoszczy zorganizowali liczne wspólne imprezy kulturotwórcze, szczególnie wykłady i odczyty. W tym miejscu należy podziękować prezesowi BTHG Pawłowi Bogdanowi Gąsiorowskiemu za wspólną działalność ze ZSzP. Działacze ZSzP w Bydgoszczy bardzo blisko też współpracowali z bratnią organizacją Polskim Towarzystwem Ziemiański Oddział Kujawsko – Pomorski z siedzibą w Toruniu, którego wieloletnim prezesem w latach 1991 - 2007 był ŚP Jan Łangowski, a potem Andrzej Musiał. Dużą aktywnością patriotyczną i wychowawczą wykazywali przez latach przedstawiciele środowiska szlacheckiego Romuald Kromplewski h. Korab i Jego żona Elżbieta. W Regionie Kujawsko – Pomorskim zainteresowanie członkostwem Związku Szlachty Polskiej było nikłe. Różne są tego przyczyny, ale tu nie miejsce aby ten temat rozszerzać. Faktem jest, że Związek Szlachty Polskiej – Oddział w Bydgoszczy jako struktura Związku powstał w 2009 roku. Jednak działalność i aktywność środowiska Regionu jest bogata i warto w sposób choćby kronikarski dokonać zapisu. Powstały w 1995 r. w Gdańsku Związek Szlachty Polskiej jest organizacją społeczno-kulturalną zrzeszającą szlachtę dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów. ZSzP stawia sobie za cel przede wszystkim: integrację i reprezentację środowiska szlacheckiego, ochronę dobrego imienia szlachty Rzeczypospolitej Wielu Narodów, opiekę nad zabytkami kultury szlacheckiej, popularyzację i promowanie kultury, dorobku i najlepszych tradycji szlacheckich, krzewienie etosu rycerskiego. Stowarzyszenie skupia zarówno potomków drobnej szlachty, jak i przedstawicieli zamożnych i znaczących rodów szlacheckich. Do Związku należało w 2010 r. ok. 500 osób reprezentujących prawie 300 rodów szlacheckich. Nasi członkowie niejednokrotnie odgrywają aktywną rolę w życiu kulturalnym, naukowym oraz biznesowym współczesnej Polski. Członkiem Związku może zostać tylko osoba pochodzenia szlacheckiego w linii męskiej a więc syn lub córka ojca - szlachcica. Kandydaci do Związku przyjmowani są jedynie w oparciu o prawo ziemskie I Rzeczypospolitej. Podkreślenia wymaga fakt, iż Związek Szlachty Polskiej w żadnym stopniu nie jest organizacją uzurpatorską, nie nadaje i nie odbiera szlachectwa czy tytułów arystokratycznych i odcina się od organizacji, które uważa za uzurpatorskie. ZSzP nie jest związany z żadną opcją polityczną, partią czy stronnictwem. Pomysłodawcą Związku i pierwszym jego Prezesem w latach 1995-1999 był Ireneusz Stanisław Osiński, w latach 1999-2004 funkcję tę pełnił Wacław Podbereski. Po nim w latach 2004-2008 Prezesem był współzałożyciel związku Marcin Michał Wiszowaty. Prezesem IV kadencji na lata 2008-2013 wybrany został Henryk Grocholski. ZSzP jest stowarzyszeniem wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod nr 0000102686 i posiada osobowość prawną. Obowiązujący w 2010 Statut ZSzP został zatwierdzony dnia 16 lutego 2006 roku przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku. Zarząd Główny ZSzP w latach 1995 – 2008 miał siedzibę w Gdańsku, od 2008 siedzibą jest Warszawa. ZSzP w 2010 r. posiadał następujące Oddziały Regionalne w : Białymstoku, Bydgoszczy, Chełmie, Chojnicach, Gdańsku, Krakowie, Warszawie, Wrocławiu. ZSzP posiada też swoich przedstawicieli regionalnych w Kraju i za granicą w Kanadzie, Niemczech, Szwecji, Wielkiej Brytanii. Związek współpracuje z innymi tego typu organizacjami w kraju i za granicą, w szczególności takimi jak: Instyut Saint Georges pour la Noblesse z Francji, Instytut Fernando el Catolico z Saragossy w Hiszpanii, Rosyjskie Zgromadzenie Szlacheckie z Moskwy, Związek Szlachty Białoruskiej z Mińska. W kraju zaś współpracuje z niezależnymi organizacjami rodowymi, którym patronuje oraz wspiera ich działalność. Przede wszystkim zaś rozwija współpracę ze Związkiem Polskich Kawalerów Maltańskich, z fundacją Pomoc Maltańska, Polskim Towarzystwem Ziemiańskim i Polskim Towarzystwem Heraldycznym, którego niektórzy członkowie są ekspertami genealogicznymi również dla potrzeb ZSzP. W dniu 23 marca 1995 roku  na zaproszenie Andrzeja Boguckiego – sekretarza generalnego ZTG „Sokół” w Polsce przybył prezydent Ryszard Kaczorowski do Szkoły Podstawowej nr 29 im. Wacława Wawrzyniaka w Bydgoszczy-Fordonie na uroczyste spotkanie z bydgoskim „Sokołem”. W spotkaniu udział wzięli działacze sokoli, przedstawiciele środowiska szlacheckiego  i żołnierze kombatanci z formacji wojny obronnej 1939 r., gen. Maczka, gen. Andersa, NZW, „Miecz i Pług”, przedstawicieli rodzin potomków hallerczyków i powstańców warszawskich i wielkopolskich. Warto zaznaczyć, że prezydent Ryszard Kaczorowski doskonale znał dzieje sokolstwa i posiadał wielkie zasługi dla ruchu sokolego. W 1990 roku prezydent Ryszard Kaczorowski, w dowód uznania zasług położonych dla idei „Sokoła” i niepodległości, został odznaczony Złotym Krzyżem Legii Honorowej, będącym najwyższym odznaczeniem Związku Sokołów Polskich w Wielkiej Brytanii. To właśnie m.in. sokoli ZSP w Wielkiej Brytanii towarzyszyli ostatniemu prezydentowi RP na uchodźstwie Ryszardowi Kaczorowskiemu w przekazaniu insygniów prezydenckich Lechowi Wałęsie na Zamku Królewskim w Warszawie.


1996
Andrzej Bogucki h. Awdaniec został przyjęty do Związku Szlachty Polskiej w 1996 r., posiada legitymację z nr 7. Przez wiele lat pełnił on funkcję Reprezentanta Regionalnego Związku Szlachty Polskiej w Bydgoszczy. Działał też na szczeblu krajowym działając w latach 2001 – 2008 w Komisji Rewizyjnej Związku Szlachty Polskiej, a w latach 2004 – 2008 – pełnił funkcję przewodniczącego. W styczniu 1996 roku Andrzej Bogucki uczestniczył w Gdańsku w ważnych uroczystościach, które poprzedziła Msza św., którą odprawił ks. prał. Henryk Jankowski. Następnie w Głównej Sali średniowiecznego Dworu Artusa w Gdańsku, Związek Szlachty Polskiej zorganizował odczyt pt. "Szlachta i tradycyjne elity w alokucjach Piusa XII". Prelegentem był profesor Jose Antonio Ureta z paryskiego oddziału Stowarzyszenia Obrony Tradycji, Rodziny i Własności (TFP) specjalnie na tę okazję zaproszony przez władze Związku. Jego interesujący wykład pt.”Szlachta i analogiczne tradycyjne elity w alokucjach Piusa XII" (wygłoszony w języku angielskim i tłumaczony na język polski) sprowokował dyskusję na temat roli szlachty w dzisiejszej Polsce. Jak zauważyli słuchacze - tematyka wykładu nawiązywała do książki profesora Plinio Correa de Oliveira pod tym samym tytułem stanowiącą przekrojową analizę roli szlachty i analogicznych elit w dzisiejszym świecie. Uniwersalne poglądy Urety i de Oliveiry nie mogły jednak uwzględnić specyfiki polskiej szlachty i jej burzliwej historii. Po powyższych uroczystościach zostało zorganizowane, wielkie przyjęcie w Dworze Artusa, m.in. przez ks. Henryka Jankowskiego i Krzysztofa Radziwiłła z Gdańska, syna Konstantego z Towian, działacza Konfederacji Korony Polskiej. Na zaproszenie Andrzeja Boguckiego 2 października 1996 r. do Bydgoszczy przybyli z Gdańska Ireneusz Osiński – prezes ZSzP, Marcin Wiszowaty – sekretarz oraz dr hab. Jan Winklewski. W Miejskim Ośrodku Kultury w Bydgoszczy Związek Szlachty Polskiej wraz z Bydgoskim Towarzystwem Heraldyczno-Genealogicznym zorganizował Sesję Naukową pt. “Konieczność konsolidacji polskiego środowiska szlacheckiego”. Zostały wygłoszone referaty:
Ireneusz Stanisław Osiński, który zaprezentował zebranym zasadnicze zagadnienia związane z historią Związku, jego działalnością, celami i osiągnięciami, Marcin Michał Wiszowaty, omówił tradycje i historię ruchów szlacheckich od okresu rozbiorów po dzień dzisiejszy oraz
dr hab. Jan Winklewski, który przedstawił aspekty problematyki konsolidacji środowiska szlacheckiego w Polsce. Zainteresowanie sesją przeszło najśmielsze oczekiwania organizatorów. Uczestnicy z trudem pomieścili się w pięknej i obszernej sali bydgoskiego Ośrodka Kultury. Podczas drugiej części Sesji, przeznaczonej na dyskusję, słuchacze bardzo chętnie zadawali pytania prelegentom. Obok zasadniczego tematu Sesji, pytania w dużej mierze dotyczyły Związku oraz jego działalności. Po zakończeniu oficjalnej części sesji odbyło się niezwykle sympatyczne, kameralne spotkanie ze współorganizatorami w Restauracji „Pod Orłem” w Bydgoszczy. Marcin Wiszowaty zapisał, „że BTHG popisało się świetną organizacją i doskonale przygotowało sesję. Główna w tym zasługa Panów: Pawła Gąsiorowskiego, prezesa BTHG i Andrzeja Boguckiego, wiceprezesa BTHG i członka Związku Szlachty Polskiej. Dzięki staraniom naszych bydgoskich partnerów - media lokalne w postaci prasy i telewizji - szeroko reklamowały sesję na łamach i w eterze. Efektem była wysoka frekwencja słuchaczy. Kilka dni po spotkaniu w lokalnej prasie ukazały się przychylne relacje uczestniczących w nim dziennikarzy. Wszystkich obecnych zaskoczył redaktor Lech Lutogniewski, znany bydgoski dziennikarz, który na spotkanie przybył w stroju staropolskim”. Warto dodać, że gazety bydgoskie zapowiedziały tą sesję naukową i spotkanie szlachty. Zorganizowano też konferencję prasową. W jednej z gazet w „Dzienniku Wieczornym” ukazał się wywiad z 27 letnim prezesem ZSzP Ireneuszem Stanisławem Osińskim, który przeprowadziła red. Grażyna Ziomkowska i opublikowała pod tytułem ; „Jaśnie panicz w BMW. Prezes Związku Ireneusz St. Osiński h. Wąż odm. udzielił wywiadu telewizyjnego red. Lechowi Lutogniewskiemu, który na spotkanie przybył w szlacheckim kontuszu. Warto dodać, że red. Lech Lutogniewski, niezwykle barwna postać Bydgoszczy, był TW, o czym wyczytaliśmy po latach w książce, wydanej przez Instytut Pamięci Narodowej, dr Krzysztofa Osińskiego pt. : „Zarys dziejów NSZZ „Solidarność” Regionu Bydgoskiego (1980 – 1990), Bydgoszcz 2010, ss. 35, 80,91. W 1996 r. ZTG „Sokół” oraz przedstawiciele środowiska szlacheckiego w Polsce zorganizowali ogólnopolskie uroczystości w 250. Rocznicę urodzin Tadeusza Kościuszki  w ramach „1996 Roku Tadeusza Kościuszki Patrona Sokolstwa Polskiego”. Zob. bliżej kwartalnik Sokół Pomorski, 1(10) 1996. Tadeusz Kościuszko urodził się 4 lutego 1746 roku w Mereczowszczyźnie na Wołyniu w rodzinie szlacheckiej. Warto nadmienić, że sokolstwo polskie corocznie organizuje wiele imprez ku pamięci swego patrona Naczelnika Tadeusza Kościuszki. Sokolstwo na mocy uchwał najwyższych władz związkowych w dniu 15.10.1898 roku uznało swym patronem naczelnika Tadeusza Kościuszkę. Ku pamięci tegoż narodowego bohatera-ideału, gniazda sokole urządzały „Zawody Kościuszkowskie” i wykłady poświęcone życiu i czynom Kościuszki. Tadeusz Kościuszko został patronem sokolstwa na ziemiach polskich oraz w USA. W zaborze pruskim szczególnie uroczyście obchodzono rocznice związane z T. Kościuszką. Na 25 lecie „Sokoła” w Berlinie w 1914 roku sokoli wydali piękne okolicznościowe pocztówki. Szczególnie uroczyście w zaborze pruskim obchodzono 100 lecie śmierci Tadeusza Kościuszki 1817-1917. Rycerskość, godną ideału Kościuszkowskiego upatrywał „Sokół” w męskim nieulęknionym stawianiu czoła wszystkiemu, co ze strony władz pruskich skierowane było przeciw polskim działaczom narodowym. Prezydent Bydgoszczy Henryk Sapalski odznaczył Andrzeja Boguckiego „Pamiątkową Szablą Tadeusza Kościuszki” nadaną w dniu 15.08.1996 r.:  „W uznaniu zasług w propagowaniu i organizowaniu obchodów 250.lecia urodzin Tadeusza Kościuszki w Polsce, USA i na Litwie, a szczególnie w Bydgoszczy wśród uczniów, młodzieży i mieszkańców miasta”. W 1991 roku w Bydgoszczy-Fordonie odbył się „Zlot Kościuszkowski” - Zlot ZTG „Sokół” w Polsce. W 260.Rocznicę Urodzin Tadeusza Kościuszki, w dniu 4 lutego 2006 roku, Związek Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce, Związek Szlachty Polskiej i Towarzystwo Pamięci Gen. Józefa Hallera i Hallerczyków zorganizowało w Bydgoszczy Centralne Uroczystości Pamięci Tadeusza Kościuszki. W 2009 r. przedstawiciele ZSzP Oddział Bydgoszcz Andrzej Bogucki, Jarosław Janczewski i Romuald Kromplewski odwiedzili na Białorusi, podczas Wyprawy Bractwa Inflanckiego, kościół i dworek w Mereczowszczyźnie. ZSzP w Mediach Bydgoszcz 1996: Grażyna Ziomkowska, „Jaśniepanicz w BMW „ (obszerny wywiad z Ireneuszem Stanisławem Osińskim h. Wąż wraz z jego zdjęciem o założeniu ZSzP), /w:/ Dziennik Wieczorny, Bydgoszcz 11 – 13.10.1996 nr 199. Szlachta w MOK - u, (Miejski Ośrodek Kultury)GZ, Dziennik Wieczorny 3.10.1996, nr 193 (Bydgoszcz). Tu zdjęcie prezesa Ireneusza Osińskiego z red. Lechem Lutogniewskim w kontuszu.

„Konieczność konsolidacji polskich środowisk szlacheckich”, wywiad prezesa ZSzP Ireneusza Osińskiego w Telewizji Bydgoszcz, 2.10.1996. Zapowiedzi i informacje: Szlachecka konsolidacja, /w:/ Dziennik Wieczorny 2.10.1996/ 192. „Konieczność konsolidacji polskich środowisk szlacheckich”, Ilustrowany Kurier Polski (Bydgoszcz), 2.10.1996/ 192. „Konieczność konsolidacji polskich środowisk szlacheckich”, Gazeta Pomorska (Bydgoszcz), 2.10.1996/ 231. „Konieczność konsolidacji polskich środowisk szlacheckich”, Gazeta Regionalna w Bydgoszczy dodatek do Gazety Wyborczej, 2.10.1996 nr 230. Szlachta w Węgliszku, Express Bydgoski, 2.10.1996 nr 192.

1997
ZTG „Sokół”, a wśród nich przedstawiciele środowiska szlacheckiego, pod Wielką Krokwią w Zakopanem, złożyli wspólnie z góralami „Hołd Papieżowi” Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II, któremu nadano zaszczytny tytuł Członka Honorowego ZTG „Sokół” w Polsce. Papież przyjął ten honorowy tytuł.
1998
Rok 1998 wiąże się z kolejną ważną inicjatywą Związku Szlachty Polskiej. Powstaje oficjalna strona Internetowa Związku Szlachty Polskiej. Pierwsza, nieoficjalna strona Związku powstała już w 1997 roku. <http://feefhs.org/pol/frg-apn.html> Przygotował ją jeden z sympatyków Związku mieszkający w Stanach Zjednoczonych - David Zincavage (Zienkiewicz). Zawierała tylko podstawowe informacje (cele działania i adres). Związek nie miał żadnego wpływu na treść tam zawartą, nie mógł też w żaden sposób rozbudowywać strony. Miły gest Davida Zincavage pośrednio wpłynął na powstanie strony oficjalnej Związku. Na początku 1999 roku sympatyk Związku, pan Hank Magnuski z USA, udostępnił dla naszej strony swój firmowy serwer internetowy oraz atrakcyjną domenę "www.szlachta.org" W ten sposób nowoczesna technika została wprzęgnięta w służbę tradycji. Dzięki stronie internetowe odnalazła się bardzo duża potomków szlachty I Rzeczypospolitej i nawiązała w różny sposób więzi. Ważnym czynnikiem strony internetowej ZSzP jest jej działalność kulturotwórcza i edukacyjna oraz organizacyjna integracyjna.
1999
Środowiska szlachecko ziemiańskie uczestniczyły, w uroczystości 55. Rocznicy „Operacji Ostra Brama”, której organizatorem ogólnopolskim w Bydgoszczy, był ŚZŻAK Okręg Wileński i Nowogródzki, w Pielgrzymce Papieża Jana Pawła II do Polski 5 – 17 czerwca 1999 r. 7 czerwca uczestniczyli w spotkaniach w Bydgoszczy i Toruniu. Przedstawiciele środowiska szlacheckiego uczestniczyli w obchodach 60. Rocznicy wybuch II wojny światowej, napaści Niemiec hitlerowskich 1.09 i napaści 17.09.1939 r. sowietów na Polskę. 
2000
W dniach 2 – 4.06.2000 r. w Bydgoszczy odbył się IX. Zlot Sokolstwa Polskiego z udziałem sokołów z dziesięciu państw, którego komendantem był Andrzej Bogucki. W Zlocie ćwiczyło 2500 sokołów. Na Zlocie uczestniczyła delegacja środowisk szlacheckich. Odsłonięto też tablicę poświęconą Generałowi Józefowi Hallerowi, którą m.in. odsłoniła P. Ewa Haller. Przedstawiciele środowisk patriotycznych, w tym m.in. szlachecko ziemiańskich, z Bydgoszczy Andrzej Bogucki i Hanna Rogowska, uczestniczyli w założycielskim I Zjeździe Towarzystwa Pamięci Gen. Józefa Hallera i Hallerczyków, który odbył się w dn. 9-11 czerwca 2000 r. w Jurczycach k/Skawiny miejscu urodzenia Gen. Józefa Hallera. Powstałe Towarzystwo ma na celu upowszechnienie w społeczeństwie, a zwłaszcza wśród młodzieży działalności Gen. Józefa Hallera i Hallerczyków oraz innych przedstawicieli Rodu Hallerów, pogłębianie wiedzy historycznej z walk o niepodległość. I Zjazd rozpoczął się Mszą św. w kościele Garnizonowym pw. św. Agnieszki w Krakowie, gdzie spoczywają w granitowym sarkofagu sprowadzone z Londynu w 1993 roku prochy Gen. Józefa Hallera. Oprócz uczestników Zjazdu byli przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, Wojska Polskiego oraz rodziny Hallerów. W Hotelu „Pollera” odbyła się sesja naukowa. Główne uroczystości odbyły się w Jurczycach, gdzie znajduje się dworek Hallerów i w Centrum Kultury i Sportu „Sokół” w Skawinie. Odsłonięto tablicę pamiątkową na Domu Kultury „Hallerówka” w Jurczycach. Podczas Jubileuszu Roku 2000 na pielgrzymkę do Grobu Świętego udał się Andrzej Bogucki. Anno Domini 2000 Custodia Terrae Sanctae, „Si oblitus fuero tui, Jerusalem, oblivioni detur dextera mea”(Ps. CXXXl,5). In Nomine Domini. Amen. Omnibus et singulis has litteras visuris, fidem facimus atque testamur Andrzej Bogucki Jerusalem feliciter pervenisse et Sacra Loca visitasse. Datum Hierosolymis, e conventus SSami Salvatoris die 19 mensis aug. anni 2000. De mandato Paternitalis Suae Revmae Fr. (-)podpis. Secretarius Terre Sanctae. Dyplom poświadczający udział w Pielgrzymce do Jerozolimy wraz z Pamiątkowym Krzyżem Jerozolimskim dla Andrzeja Boguckiego. Kustodia Franciszkanów w Jerozolimie 19.08.2000 r. Dnia 16 grudnia 2000 r. w Dworku Sierakowskich w Sopocie odbyło się spotkanie członków Związku Szlachty Polskiej z regionu Pomorza. Spotkanie otworzył Prezes Związku, p. Wacław Podbereski, który powitał przybyłych gości - członków Związku z terenu Pomorza oraz specjalnie przybyłych na spotkanie członków Związku: Andrzeja Boguckiego z Bydgoszczy oraz Andrzeja Rola-Stężyckiego z Grójca.  Przy herbacie i ciastkach upieczonych przez członkinie Związku - zebrani wysłuchali referatu "Historia i inicjatywy Związku Szlachty Polskiej" przedstawionego przez Sekretarza Związku Marcina Wiszowatego. Następnie pan Andrzej Rola-Stężycki, konsultant genealogiczny Rady Związku opowiedział zebranym o swojej pracy i poszukiwaniach genealogicznych, które przeprowadza. Andrzej Bogucki zaprezentował zebranym buzdygan oficerski, który otrzymał za zasługi od Rady Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce, którego jest prezesem. Andrzej Rola-Stężycki zaprezentował zebranym swoje opracowania opracowania genealogiczne. Od 2000 r. członkowie prenumerują kwartalnik „Wiadomości Ziemiańskie” pismo Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego, które są Silva Rerum środowisk szlachecko ziemiańskich. Andrzej Bogucki gromadzi bogatą prywatną bibliotekę szlachecko – ziemiańską, której pozycje są upowszechniane dla zainteresowanych osób. Zacieśniają się bliższe kontakty z członkami ZSzP w Gdańsku. Niezapomnianymi pozostaną w pamięci wizyty, w Domu przy ul. Kubusia Puchatka w Gdańsku, w dworku stylowym prezesa Wacława Podbereskiego h. Gozdawa działaczy środowiska szlacheckiego z Gdańska z Bydgoszczy i innych środowisk, którzy byli podejmowani w celach organizacyjnych i towarzyskich.
2001
Ogólnopolski Konwent Członków Związku Szlachty Polskiej, który odbył się16 września 2001 r., Warszawa, pod kierunkiem Prezesa Wacława Podbereskiego h. Gozdawa odm. dokonał wyboru Straży Honorowej. Zaproponowano kandydatury: Andrzeja Boguckiego h. Awdaniec z Bydgoszczy, Zbigniewa Hobgarskiego h. Sas odm. z Gdańska i Marcina Forkiewicza h. Sas z Gdańska. Skład Straży przyjęto jednogłośnie. Była to de facto Komisja Rewizyjna. W ZSzP działa też Jerzy Żenkiewicz h. Półkozic z Torunia. W 2001 r. rozpowszechnia się w środowiskach kulturotwórczych opracowanie Marciana M. Wiszowatego pt.: „Szlachta dziś”.
2002
W środowiskach kulturotwórczych w Bydgoszczy propagowane jest opracowanie : Marcin Wiszowaty, "Szlachta, genealogia, heraldyka - fakty i mity". Poniżej warto zapisać walkę przedstawicieli polskich rodów szlachecko – ziemiańskich, które dotyczą wszystkich polskich środowisk. Jacek Mycielski (Mheer, Holandia) miał wystąpienie na XVI Kongres Szlachty Europejskiej (XVI Congress of the European Nobility), Poczdam 21.09.2002, gdzie wygłosił referat. Poniżej cytujemy tylko hasłowo niektóre zagadnienia, które szerzej zostały omówione na Forum ZSzP. Poruszył m.in.: „Wybrane kamienie milowe historii istotne dla ukształtowania polskiej szlachty od Chrztu Polski - początków państwa polskiego w 966 r. do dnia dzisiejszego. Poruszył specyficzny charakter szlachty polskiej w świetle historycznych przemian. Polska szlachecka dzisiaj. Współcześnie nasz kraj liczy 38,6 milionów mieszkańców, z czego pomiędzy 16 000 a 90 000 osób możemy określić mianem szlachty lub mających szlacheckie korzenie. Daje to pewien obraz sytuacji, pomimo rozbieżności cyfr wynikających z różnic źródłowych i z niezdefiniowanych jednoznacznie kryterii. Ilość ocalałych arystokratycznych nazwisk rodowych ocenia się na 17 w porównaniu do około 30-1 u istniejących u XVIII w. (dopisek później: wg otrzymanych informacji w trakcie sporządzania wersji polskiej - Sławomir Leitgeber podaje, że obecnie żyje 21 polskich rodzin z tytułem książęcym, 84 z hrabiowskim i 23 z tytułem barona). Liczbę Polaków żyjących zagranica tzw. Polonia) ocenia się na 13 milionów (w samym USA aż 8,4 min). Stosunkowo duży procent emigrantów jest pochodzenia szlacheckiego. Nasz kraj nie posiada oryginalnych, na wzór zachodnioeuropejski, polskich tytułów szlacheckich. Tytuły te zostały wprowadzone w okresie zaborów przez Rosję, Austrię i Prusy. Część ziemiaństwa przyjęła je chętnie, jako że ułatwiały dostęp do życia publicznego pod zaborami. Inni odmawiali ich przyjęcia z pobudek patriotycznych. Tytuły te zostały anulowane przez parlament po odzyskaniu niepodległości (1921). Specyfiką polską (w przeciwieństwie do Zachodu) jest fakt, że ten sam znak herbowy jest używany w rodzinach o różnych nazwiskach (spuścizna „przyjmowania do herbu"). Aktualne źródła heraldyczne wymieniają ok. 150 herbów w użyciu, w okresie przed zaborami liczba ta była 3-krotnie większa. Ostatnie, lecz nic mniej ważne: honorowym zawołaniem polskiej szlachty było i pozostaje hasło „Bóg. Honor i Ojczyzna''. W konkluzje zaznaczył :”Czas pokaże, w jakim stopniu tradycje polskiego ziemiaństwa będą przydatne w nowej Europie i czy nasz glos będzie usłyszany w Brukseli. Trudno jednak nie zauważyć, że zbliżenie Polski i Unii Europejskiej może przyczynić się do obustronnie korzystnej wymiany energii i wartości. Możemy wspólnie starać się przeciwstawiać wpływom komercjalnej pseudokultury, dekadencji mediów, które wprowadzają w nasze domy hasła ze szkodą dla etyki chrześcijańskiej i podstawowych wartości rodziny. Możemy razem przeciwstawiać się kulturze śmierci. Zgodnie z orędziem Ojca Świętego - z Jego ostatnich pielgrzymek do Toronto i do Polski - budujmy europejską kulturę miłości. Starajmy się wspólnie wyleczyć mentalność skażoną 50-letnią chorobą komunistycznej indoktrynacji. Społeczeństwa wracające do cywilizowanego świata Europy oczekują międzynarodowej solidarności w walce przeciw mentalnym i legalnym relikwiom komunizmu, przeszkodom, które opóźniają odzyskanie skradzionej własności i skradzionej godności. Prosimy, dopomóżcie w dziele odbudowy tradycji NOBLESSE i tradycji SAVOIRE VIVRE. Pomóżcie, udzielając poparcia dla sprawdzonych chrześcijańskich wzorców wychowania i wartości rodzinnych. Popierajmy wspólnie międzynarodowe relacje naszej młodzieży, wymiany uniwersyteckie, obozy pomocy dla niepełnosprawnych i inne wydarzenia maltańskie, Rozwijające się powiązania pomiędzy europejską arystokracją dawnego i młodego pokolenia, ułatwione niewątpliwie przez „katalizator" jakim jest CILANE), mogą stać się nieodzowne dla godnej przyszłości naszej Europy”. Podczas Jubileuszowych obchodów 135 lecia Sokolstwa Polskiego w Poznaniu, Srebrny Ryngraf Matki Bożej Częstochowskiej Królowej Polski Ojców Paulinów został wręczony, odznaczonemu Andrzejowi Boguckiemu przez Kapelana Żołnierzy Niepodległości O. Eustachego Rakoczego ZP w imieniu przeora Ojców Paulinów O. Izydora Matuszewskiego, w Sali Reprezentacyjnej Rady Miasta Poznaniu w dn.9.02.2002 r. Środowiska szlacheckie uczestniczyły w Pielgrzymce Sokolstwa na Jasną Górę w Jubileuszowym Roku 135. lecia Sokolstwa Polskiego w dniu 25 maja 2002 r. z udziałem tysiąca sokołów. Przed Cudownym Obrazem Matki Bożej podczas uroczystej Mszy św. sokoli złożyli na kolanach „Hołd Maryi”, który złożył w imieniu Sokolstwa Polskiego prezes ZTG „Sokół” w Polsce Andrzej Bogucki h. Awdaniec. Tekst : „Przybywamy na Jasną Górę do „Fortalitium Marianum” czyli Twierdzy Maryi. Przybywamy w pokorze, m.in. z Kujaw, Pomorza, Wielkopolski, Mazowsza, Małopolski, Podlasia, USA, Litwy, Czech, Austrii. Przybywamy do Ciebie Maryjo i przynosimy Ci nasze problemy, radości i nadzieje. Przynosimy w tym roku Jubileuszowym 135. lecia Sokolstwa Polskiego do Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej przede wszystkim nasze troski o przyszłość Ojczyzny, ale i nadzieje na zachowanie naszej tożsamości narodowej w nowej powstającej wspólnej Europie. W tej wiecznej godzinie zdajemy naszej Królowej raport z minionego 135. lecia istnienia Sokolstwa Polskiego. Zawsze byliśmy wierni „Bogu i Ojczyźnie”. Przez 135 lat byliśmy, jesteśmy i będziemy w przyszłości Tobie oddani i wierni Maryjo. Zawsze w naszej pracy sokolej pamiętaliśmy i pamiętamy o Tobie. W swojej pracy patriotycznej, niepodległościowej, sportowej i wychowawczej jesteśmy następcami Konfederatów Barskich, Insurgentów Tadeusza Kościuszki, którego Sokolstwo na mocy najwyższych władz związkowych w dniu 15.10.1898 r. uznało swoim patronem. Naszymi przodkami ideowymi są powstańcy listopadowi 1830/31 i styczniowi 1863/1864, żołnierze legionów niepodległości 1914/1921, żołnierze kampanii wrześniowej 1939 roku, żołnierze polskiego państwa podziemnego, ZWZ-AK, Konspiracji Sokolstwa 1939-1988, ruchu narodowego „Solidarność”. Sokoli Polscy są twórcami polskiego sportu i harcerstwa. Za wierność niepodległej Ojczyźnie wielu sokołów zginęło w walce o Polskę, zostali zamordowani i zakatowani w „kacetach” i „łagrach”. Sokolstwo zostało poniżone w czasie reżymów narodowo-socjalistycznego i komunistyczno-socjalistycznego w latach 1939-1988. Przetrwaliśmy, Jesteśmy i Czuwamy! My, wolontariusze sokoli, prezesi, nauczyciele, instruktorzy, naczelnicy i członkowie, dzięki wolnej Rzeczypospolitej, odczuwamy dzisiaj swoją godność. Zgodnie z naszymi sokolimi hasłami „Bóg – Honor – Ojczyzna”, „w zdrowym ciele zdrowy duch”, prowadzimy dzisiaj i będziemy prowadzić pracę, kształtującą patriotyzm, wychowanie, tężyzny fizycznej, zgodnie z  naszą ideą sokolą, a szczególnie z „Przykazaniami Sokolimi” i „Katechizmem Sokolim”, które przekazali nam nasi poprzednicy. Na naszych sokolich sztandarach w przeszłości i dzisiaj znajdują się Twoje Maryjo wizerunki obok „Sokoła”, „Orła” i Patrona Tadeusza Kościuszki. Ty wiesz Maryjo, że następca św. Piotra – papież Jan Paweł II, który przed wojną był  sokołem w Wadowicach, jest Członkiem Honorowym Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce. Członkiem Honorowym naszego sokolego Związku jest też Prymas Polski ks. Józef Kardynał Glemp. Hetmanko Oręża Polskiego prowadź nas sokołów w przyszłość. W dniu dzisiejszym składamy Tobie Jubileuszowy Ryngraf w 135. lecie Sokolstwa Polskiego jako wotum Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce. Naszą służbę Rzeczypospolitej pod znakiem „Sokoła” polecamy i oddajemy Hołd Jasnogórskiej Bogurodzicy Królowej Korony Polskiej. Składamy ten Ryngraf jako znak sokolego Zakonu Rycerskiego. Idea Rycerska zawsze była jest i będzie obecna w naszej pracy dla Rzeczypospolitej. Niech poprzez ten Ryngraf Bogurodzica będzie obecna zawsze w naszej pracy i służbie Rzeczpospolitej oraz bliźnim. 19 Ryngrafami zostaną też wyróżnieni nasi Sokoli Rycerze. Przekazujemy Tobie Maryjo też miniaturę „Orła” niepodległościowego, znaczek „Sokoła” w USA oraz najwyższe odznaczenie sokole, prezesa ZTG „Sokół” w Polsce - „Złoty Krzyż Legii Honorowej Związku Sokołów Polskich w Wielkiej Brytanii”. My wszyscy tu dziś obecni sokoli składamy Hołd i Śluby Rycerskie zawarte w naszych ideowych dokumentach, które tworzyli sokoli przez 135. lat. W Sali Rycerskiej składamy sztandar sokoli z 1937 roku  od Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Bukownicy w Wielkopolsce, aby zawisł on obok innych sokolich sztandarów w Skarbnicy Narodu Polskiego na Jasnej Górze. Tym sztandarem oddajemy Tobie Maryjo Hołd i uznanie. Stoimy skruszeni i ufni w Twoją opiekę Maryjo. Matko Najświętsza miej litość nad nami w czasie naszych niepowodzeń życiowych. Umacniaj nas swą łaską abyśmy żyjąc święcie byli dla współczesnego świata czytelnym znakiem Twojej obecności Maryjo. Polecamy Twojej opiece macierzyńskiej naszą polską Ojczyznę, nasze rodziny i bliskich. Mówimy Tobie Maryjo wszyscy Bóg zapłać!”. W tym samym Jubileuszowym Roku sokoli z Kujaw i Pomorza udali się na Pielgrzymkę do Ostrej Bramy w Wilnie. Obie Pielgrzymki dokładnie są opisane w : „Sokół Pomorski” 2(35)2002. 

2003
27 października 2003 r. w Bibliotece Głównej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu odbyło się seminarium pt.: "Herby i Rody szlacheckie Wielkiego Księstwa Litewskiego". Związek Szlachty Polskiej objął imprezę patronatem oraz aktywnie włączył się do udziału w seminariów. Wśród organizatorów i uczestników znaleźli się członkowie Związku: pp. Tomasz Kozłowski i Jerzy Żenkiewicz  - główni organizatorzy, Waldemar Malinowski (autor wystawy ekslibrisów heraldycznych).Łukasz Łapiński z ZSzP z Białegostoku był jednym z prelegentów.

2004
Podczas Walnego Zebrania Związku Szlachty Polskiej 9.10.2004 r. w Warszawie. Prezesem Związku Szlachty Polskiej wybrano Marcina Wiszowatego. Pan Zbigniew Hobgarski, przewodniczący Komisji Rewizyjnej, zwrócił uwagę na fakt, iż Komisja została powołana w roku 2001, czyli jej kadencja upływa w roku 2006. Przedstawił oświadczenie członków Komisji, którzy pragnąc doprowadzić do zrównania kadencji dwóch ważnych organów Związku podają się do dymisji. Decyzję Komisji nagrodzono brawami, po czym przeprowadzono wyboru nowego składu Komisji. Wybrano Komisję Rewizyjną, którą utworzyli: p. Andrzej Bogucki h. Adwaniec z Bydgoszczy - przewodniczący,  p. Edmund Dobrowolski h. Świeńczyc z Gdańska i p. Ryszard Wiszowaty h. Pierzchała z Białegostoku.

Dodatkowe zagadnienia
Główną publikacją, oprócz Biuletynów ZSzP, jest Pismo "Verbum Nobile", które powstało w 1992 roku, jeszcze przed założeniem Związku i do dziś towarzyszy naszym poczynaniom. Założycielem i pierwszym Redaktorem Naczelnym "Verbum Nobile" był Ireneusz Stanisław Osiński, który w grudniu 1992 roku z pomocą gdańskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego opublikował pierwszy numer nowego Pisma. Pismo stopniowo zdobywało popularność wśród trójmiejskich czytelników. Momentem przełomowym w historii Pisma było jego pojawienie się w ofercie kilku Księgarni Naukowych w Polsce: m.in. Głównej Księgarni Naukowej im. B. Prusa w Warszawie. Odtąd grono Czytelników stale wzrasta obejmując nie tylko granice Polski, ale także prenumeratorów z Europy Zachodniej i Ameryki. Redakcja przesyła egzemplarze darmowe dla organizacji i skupisk polskich na Wschodzie - na dawnych polskich Kresach oraz w miejscach zesłań Polaków. W tym miejscu chcielibyśmy uczcić pamięć pierwszego Sekretarzem Redakcji  Janusza Kalinowskiego herbu Łuk (1918-1994), ziemianina, absolwenta Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, członka Korporacji Akademickiej Sarmatia, żołnierza Armii Krajowej (ps. "Wojciech"), Powstańca Warszawskiego. W 1994 roku do grona Redakcyjnego dołącza Marcin Michał Wiszowaty, który obejmuje po śp. Januszu Kalinowskim funkcję Sekretarza Redakcji. W 1998 roku Redakcja wzbogaca się o Redaktora Graficznego - Waldemara Malinowskiego. W tym samym roku następuje kolejne przełomowe wydarzenie w historii Pisma. "Verbum Nobile" staje się oficjalnym organem prasowym Związku Szlachty Polskiej. Otrzymuje nową szatę graficzną i winietę. Rok 1999 przynosi zmianę na stanowisku Redaktora Naczelnego, które obejmuje Marcin M. Wiszowaty. Członkowie ZSzP w Bydgoszczy rozpowszechniają Biuletynu ZSzP i Verbum Nobile. W 2007 r. ZSzP opublikował bezcenne źródło : „Informator Adresowy Związku Szlachty Polskiej”, Gdańsk 2007. Informator zawiera spis nazwisk i herbów, adresów wszystkich członków ZSzP – stan na 2007.
Paragraf  Statutu ZSzP - § 8, opisuje godło i Znak Związku Szlachty Polskiej, który  przedstawia na okrągłym, amarantowym tle obrzeżonym napisem „Związek Szlachty Polskiej”, hełm rycerski, na nim labry i korona szlachecka oraz klejnot – Orzeł Biały w koronie zamkniętej z krzyżem. Wokół błękitny otok z napisem w sekwencji łacińskiej :„Ad maiora natus sum”, która tłumacząc brzmi : „Do wyższych rzeczy jestem stworzony”. Oznaka Związku Szlachty Polskiej 2004. Związek Szlachty Polskiej ma swoją oznakę. Członkowie Związku od dawna zgłaszali Zarządowi Głównemu potrzebę wykonania oznaki, którą można by podczas oficjalnych uroczystości, czy okazji służbowych nosić w klapie marynarki czy na kołnierzu sukienki. W listopadzie 2004 r. została wykonana pierwsza partia oznak, według projektu p. Waldemara Malinowskiego, Członka Zarządu Głównego, autora znaku Związku i winiety pisma "Verbum Nobile". Odtąd Członkowie Związku są wszędzie rozpoznawalni dzięki charakterystycznej odznace. Na Forum Związku Szlachty Polskiej, którego założycielem i darczyńcą jest Jerzy Łucki z Kanady, poruszane jest mnóstwo tematów i zagadnień, m.in. wartości szlacheckich. Materiały zawarte na tym Forum powinny zostać naukowo opracowane i opublikowane, jest to znak czasu dzisiejszej  działalności szlacheckiej i sympatyków. W 2009 r. np. dyskutowano na temat : Czym jest Etos Rycerski w rozumieniu ZSzP? M. in. załączam tu głos w dyskusji : „W różnych opracowaniach spotkać można nieco odmienne ujęcia zestawu wartości średniowiecznych rycerzy, bardziej akcentujące wartości fizyczne lub duchowe (M. Ossowska, L. Zakrzewski, U. Świderska, D. Piwowarczyk). Ciekawe jest ujęcie D. Piwowarczyka, który opisując wartości rycerskie na przykładzie Zawiszy Czarnego, wymienia siedem cnót, stojących w opozycji do siedmiu grzechów głównych: wierność (fidelitas), pobożność (pietas), męstwo (virtus), roztropność (prudentia), dworność (curiositas), hojność (largitas) i honor. Ogólnie przyjąć można, że w skład etosu rycerskiego wchodziły następujące wartości: Dobre urodzenie – stanowiło jeden z podstawowych atrybutów rycerza. Legitymowanie się bogatym drzewem genealogicznym było powodem do dumy i potwierdzało wysoką pozycję społeczną. Pieczęć templariuszy. Stanowa solidarność rycerska – jej wyrazem na gruncie kultury Europy Zachodniej była na przykład idea bractw rycerskich, mająca swoją kontynuację w powoływaniu towarzystw turniejowych. Hojność – skąpstwo było cechą pogardzaną, charakterystyczną dla chłopa lub mieszczanina. Prawdziwy rycerz powinien być rozrzutny. Hojność przysparzała sprzymierzeńców, a okazana truwerowi mogła opłacić się z nawiązką, gdyż obdarowany sławił imię darczyńcy w swojej dalszej drodze. Żądza sławy – rycerz szukał okazji do nadania rozgłosu swojemu imieniu zarówno na polach bitew, na polowaniu, jak i w turniejowych szrankach. Starania o dobre imię i sławę po śmierci nieustannie przejawiają się na kartach średniowiecznych kronik. Odwaga – zarzucenie rycerzowi tchórzostwa stanowiło największą – oprócz oskarżenia o wiarołomstwo – zniewagę. Chęć wykazania odwagi połączona z przeświadczeniem o własnej nieograniczonej mocy bywała tak silna, że przeczyła zdrowemu rozsądkowi, doprowadzając do śmierci całe chorągwie rycerstwa, szarżujące na przeważające liczebnie wrogie wojska. Wierność danemu słowu – odróżniała rycerza od chłopa i mieszczanina, z zastrzeżeniem jednak, że dotyczy ona tylko osób równych stanem. Szczególnie ważną odmianą tej wierności, na której opierał się w zasadzie system feudalny, była wierność seniorowi. Etyka walki – była jednym z najważniejszych składników rycerskiego etosu. Tworzyły ją dbałość o równe szanse w walce (nieatakowanie słabszych, dozbrajanie przeciwnika), powinność ataku twarzą w twarz oraz szacunek dla przeciwnika – szacunek ten wszakże ograniczał się do przeciwników dobrze urodzonych. Order Podwiązki. Siła fizyczna, uroda, wdzięk – cechy bezspornie odróżniające rycerza od plebsu. W literaturze rycerskiej dobrze urodzonego wojownika cechuje już od dziecka niespotykana siła i walory fizyczne. Szlachetna postawa wobec kobiet – dzięki literaturze rycerskiej pojawił się pogląd, że myśl o ukochanej wzmacnia rycerza w boju, nadając mu cech wyższych – wojownik walczył już nie tylko o swój honor, ale także sławił imię swej wybranki”. W 2007 r. środowisko ZSzP w Bydgoszczy rozpowszechniło i przedyskutowało pośród bliskich osób dwa projekty bardzo ważnych dokumentów, których autorem jest Marcin Wiszowaty – prezes ZSzP. Są to : „Kodeks honorowy Związku Szlachty Polskiej”, który zawiera 124 Artykuły. Propozycja tekstu uchwały Zarządu Głównego. Przyszłościowo – załącznika do Statutu Związku Szlachty Polskiej oraz „Etykieta i Protokół Ceremonialny Związku Szlachty Polskiej”., który zawiera 58 paragrafów. Propozycje do dyskusji. Środowisko szlacheckie w Bydgoszczy poparło potrzebę wdrożenia prawnego w dokumenty Związku. Warto do tych dokumentów powrócić, pomimo uchwalenia nowego Statutu w 2010 r. 
Współpraca z bratnimi organizacjami. Związek Szlachty Polskiej Oddział w Bydgoszczy jest członkiem Związku Szlachty Polskiej, współpracuje z Oddziałami Związku Szlachty Polskiej, Forum internetowym ZSzP oraz ze środowiskami i instytucjami : Bydgoskim Towarzystwem Heraldyczno Genealogicznym, Ojcami Paulinami na Jasnej Górze,  Centrum Informacji Naukowej Sokolstwa Polskiego, ZTG „Sokół” w Polsce, Towarzystwem Gimnastycznym „Sokół” II Bydgoszcz – Fordon im. gen. Józefa Hallera, Polskim Towarzystwem Ziemiańskim Oddział Kujawsko – Pomorski, Brać Szlachecką Kujawską, Sarmacją, Klubem Zachowawczo Monarchistycznym, Towarzystwem Pamięci Generała Hallera i Hallerczyków, Bractwem Inflanckim, Korporacją Kujawską, Konfraternią Sierpecką,  Polskim Towarzystwem Turystyczno Krajoznawczym, Bydgoskim Towarzystwem Naukowym, Towarzystwem Miłośników Miasta Bydgoszczy, Gimnazjum nr 3 im. gen. Józefa Hallera w Bydgoszczy. Osobno należy zaznaczyć, ze prowadzona jest współpraca z konserwatywnymi Posłami RP i Samorządami, Instytutem Pamięci Narodowej w Bydgoszczy i Gdańsku, Wyższą Szkołą Gospodarki w Bydgoszczy, Towarzystwem Inicjatyw Kulturalnych, Wojewódzką i Miejską Biblioteką Publiczną w Bydgoszczy, Archiwum Państwowym w Bydgoszczy, Miejskim Ośrodkiem Kultury w Bydgoszczy. Trzeba dodać, że wiele osób stanu szlachecko – ziemiańskiego było aktywnymi działaczami w pierwszym szeregu Sokolstwa Polskiego, warto przypomnieć chociaż niektóre nazwiska. Jan Dobrzański, jeden z założycieli i twórca typu „Sokoła” - „Sokół nad Sokoły”. Długoletni prezes TG ”Sokół” we Lwowie w latach 1871 - 1886, nosił czamarę z większością elementów kontusza, Antoni Trzaska Durski, gen. Józef Haller, Jan Brejski,  hr. Adam Zamoyski ordynat na Kozłówce – prezes ZTG ”Sokół” w Polsce 1923 – 1936 oraz jego synowa Jadwiga Zamoyska naczelniczka ZTG „Sokół” w Polsce po 1933 r., Seweryn Książę Czetwertyński (1873 – 1945), działacz sokoli, Zbigniew Czarnota Bojarski i wielu innych. Po 1989 r. prezesami sokolstwa byli Zbigniew Okorski, Andrzej Bogucki, a obecnie jest Antoni Belina Brzozowski. W 2007 r. po zakończeniu prezesury ZTG "Sokół" w Polsce Sokolstwo Polskie ufundowało i wręczyło Andrzejowi Boguckiemu Tarczę Kartusz Herbowy ZTG ”Sokół” w Polsce, ozdobny drewniany z mosiężną inskrypcją, z godłem III Rzeczpospolitej, znakiem Sokoła z hantlami w locie, Zaszczytną Odznaką Sokolą, u góry nad całością znak Sokoła z rozpostartymi skrzydłami w szponach trzymający hantle, a pod nim inskrypcja napis wygrawerowany w mosiężnej tablicy : „Pierwszy Sokół Rzeczypospolitej Druh Andrzej Bogucki Prezes Honorowy Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce Uchwała Rady Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce Poznań 10 lutego 2007 r. „Zjazd Rady Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce w Poznaniu w dniu 10 lutego 2007r. w najwyższym poszanowaniu i w dowód uznania nadaje „Pierwszemu Sokołowi Rzeczypospolitej” Druhowi Andrzejowi Boguckiemu Zaszczytną Godność „Prezesa Honorowego Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce” za wzorowe kierowanie i zarządzanie Związkiem Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce, oraz wieloletnie oddanie się sprawie sokolej, wierność idei sokolej oraz pracy społecznej i zasługi dla kultury narodowej oraz Niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej”. Jednocześnie należy dodać, że ogrom wiedzy o działalności Sokolstwa w Polsce i na świecie jest opublikowane w kwartalniku „Sokół Pomorski”, który ukazywał się w latach 1993 – 2003 w Bydgoszczy. Wszystkie ważniejsze biblioteki posiadają to pismo.  Warto dodać i zapisać dla celów kronikarskich jeszcze kilka ważnych zagadnień. Od 2005 r. Związek Szlachty Polskiej w Bydgoszczy wydaje papierową i elektroniczną K R O N I K Ę, Oddziału w Bydgoszczy. Jest to bezcenne źródło wiedzy o działalności szlachty w Regionie Kujaw i Pomorza. Redaktorem i darczyńcą oraz drukarzem jest zasłużony działacz ZSzP Romuald Kromplewski h. Korab. Jest to dalszy udokumentowany dokument ZSzP Oddział Bydgoszcz. Osobne są roczniki Kroniki za 1995 – 2004, 2005, 2006, 2007, co stanowi razem 104 strony tekstu. Kronika regularnie ukazuje się od 2008 roku (po 6 numerów w roku). Do 2010 roku wydrukowano 18 numerów, tj. razem 416 stron! Ponadto ZSzP Oddział Bydgoszcz posiada pięknie oprawione Akta ZSzP Oddział Bydgoszcz, które w najbliższym czasie zostaną przekazane do Archiwum Państwowego w Bydgoszczy.
Oprac. Rozalia Bera