wtorek, 3 czerwca 2014

Związek Szlachty Polskiej Oddział w Bydgoszczy 1 2014

KRONIKA



V. Sejmik Szlachty Pomorza i Kujaw – Dwór w Przysieku k/Torunia  24 maja 2014 r.
„Za Wiarę, Króla i Prawo” – „Pro, Fide Rege et Lege”
V. Sejmik Szlachty Pomorza i Kujaw został zorganizowany, przez Związek Szlachty Polskiej Oddział Bydgoszcz, w sobotę 24 maja 2014 r. w dworze w Przysieku k/ Torunia na pięknej Ziemi Chełmińskiej. Dzisiejszy zespół dworsko – parkowy w Przysieku jest w posiadaniu Ośrodka Szkoleniowego Caritas Diecezji Toruńskiej. W V. Sejmiku uczestniczyli przyjaciele ZSzP członkowie Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego Oddział Pomorsko – Kujawski oraz naukowcy. Jak zawsze było to integracyjne spotkanie środowiska szlachecko – ziemiańskiego. V. Sejmik Szlachty Pomorza i Kujaw miał na celu przedstawienie i przypomnienie wierności tradycji i wartości naszych przodków, krzewienie szlacheckich wartości i ich popularyzacji pośród obywateli, szczególnie idei konserwatywnych i narodowych wywodzących się z sarmackiej tożsamości i kultury oraz jej propagowanie.  V. Sejmik w dworze w Przysieku rozpoczął prezes dr Andrzej Bogucki h. Awdaniec, powitał serdecznie wszystkich przybyłych zawołaniem „Za Wiarę, Króla i Prawo” – „Pro, Fide Rege et Lege”, podał tradycję i cele organizowania sejmików oraz program, a red. Waldemar Chełchowski h. Lubicz poprowadził wspólną modlitwę. Wszyscy uczestnicy osobiście się przedstawili. Zostały wygłoszone dwa wykłady: 1. „Historia zespołu dworsko – parkowego w Przysieku od zarania do 2002 roku” (Mgr Jerzy Żenkiewicz – wiceprezes OB ZSzP, z-ca dyrektora Uczelnianego Centrum Informatycznego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika). 2. „Polski konserwatyzm i monarchizm” ( prof. dr hab. Jacek Bartyzel – kierownik Katedry Hermeneutyki Polityki, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika).  Po wykładach zgodnie z tradycją naszych Sejmików, został ogłoszony wynik konkursu na najlepszy tradycyjny ubiór turystyczno – majówkowy, z akcentem i smakiem szlacheckim. Dr hab. Tomasz Kozłowski h. własnego ogłosił wyniki jury. W kategorii Dam zwyciężyła mgr Urszula Bogucka, a w kategorii Panów prof. dr hab. Jacek Bartyzel. Następnie w Centrum Wolontariatu Caritas Diecezji Toruńskiej im. Jana Pawła II goście zostali zaproszeni na wspólną dyskusję przy sutym obiedzie, kawie i cieście. Wzniesiono toast, rodową nalewką ze Żmudzi w wykonaniu Jerzego Żenkiewicza,  trzykrotnym Vivat!. Warto dodać, że od wieków tylko ród Żenkiewiczów wyrabia taką nalewkę, przy zachowaniu tajemnej rodowej receptury przekazywanej z pokolenia na pokolenie. Po dyskusji odbyło się zwiedzanie zespołu dworsko – parkowego i cmentarza dawnych właścicieli niemieckiego rodu Neumann.  Komitet Organizacyjny stanowili: Andrzej Bogucki h. Awdaniec - prezes, Jerzy Żenkiewicz h. Półkozic - wiceprezes, Tomasz Kozłowski h. własnego - skarbnik. Lista Uczestników V. Sejmiku Szlachty Pomorza i Kujaw Dwór w Przysieku k/ Torunia 24 maja 2014 r.  Waldemar Chełchowski h. Lubicz – Świecie, Iwona, żona Waldemara Chełchowskiego h. Lubicz – Świecie, Urszula, żona Andrzeja Boguckiego h. Awdaniec – Bydgoszcz, Andrzej Bogucki h. Awdaniec – Bydgoszcz, Bartłomiej Bogucki h. Awdaniec – Bydgoszcz, Karol de Ślepowron Wróblewski h. Ślepowron – Toruń, Tomasz Kozłowski h. własnego – Toruń, Joanna Szwarc Kozłowska, żona Tomasza Kozłowskiego h. własnego – Toruń, Izabela Lipińska h. Strzała – Poznań – Kiekrz, Danuta Lipińska h. Strzała – Poznań - Kiekrz, Agata Strzelewicz – Bydgoszcz, Andrzej Strzelewicz – Bydgoszcz, Prof. dr hab. Jacek Bartyzel – Łódź,  Stanisław Swinarski h. Poraj – Śliwice, Joanna h. Jelita, żona Stanisława Swinarskiego h. Poraj – Śliwice, Andrzej Watta Skrzydlewski h. Samson – Bydgoszcz, Maria, żona Andrzeja Watta Skrzydlewskiego h. Samson – Bydgoszcz, Elżbieta Molenda z Radobylskich – Hubarewiczów h. Mogiła – Łódź, Adam Molenda – Łódź, Elwira Staniewicz – Ostaniewicz h. Gozdawa - Gdańsk, Krystyna Staniewicz z Steckowiczów h. Kościesza – Gdańsk, Andrzej Ostaniewicz h. Ostoja – Gdańsk, Leon Sylwester Staniewicz h. Gozdawa – Gdańsk, Irena, żona Jerzego Żenkiewicza h. Półkozic – Toruń, Jerzy Żenkiewicz h. Półkozic – Toruń. Prezentacja wykładowców V. Sejmiku Szlachty Pomorza i Kujaw Związku Szlachty Polskiej Oddział Bydgoszcz: Prof. dr hab. Jacek Bartyzel, „[…] teatrolog, historyk myśli politycznej, filozof polityki, doktor habilitowany nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce, kierownik Katedry Hermeneutyki Polityki i profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (Wydział Politologii i Studiów Międzynarodowych). 22 listopada 2013 r. otrzymał z rąk prezydenta RP tytuł profesora nauk społecznych. Od 1975 działacz opozycji niepodległościowej i antykomunistycznej, współzałożyciel (1979) i rzecznik Ruchu Młodej Polski, 13 XII 1981 — 30 XI 1982 internowany; współzałożyciel (1989) i prezes Klubu Konserwatywnego w Łodzi do 2012 r., a obecnie jego przewodniczący honorowy, 1989-1994 współzałożyciel Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego, 1994-96 współzałożyciel i przewodniczący Rady Naczelnej Tradycjonalistyczno-Konserwatywnego Stowarzyszenia „Prawica Narodowa”, od 1992 członek honorowy Organizacji Monarchistów Polskich, 1997-2007 przewodniczący Straży Klubu Zachowawczo-Monarchistycznego, od 2013 członek honorowy Kongresu Nowej Prawicy. Członek-założyciel Polskiego Towarzystwa Szekspirowskiego, członek Polskiego Towarzystwa Historyków Teatru, Komisji Historii Myśli Społecznej i Politycznej Polskiego Towarzystwa Historycznego, Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych, Polskiego Towarzystwa Tomasza z Akwinu – Oddział Società Internazionale Tommaso d’Aquino i Consejo de Estudios Hispánicos Felipe II; członek Kapituły Nagrody im. Józefa Mackiewicza; współpracownik Powszechnej Encyklopedii Filozofii, Encyklopedii Katolickiej i Encyklopedii „Białych Plam”; członek Rady Redakcyjnej (Consejo de Redacción) pisma „Fuego y Raya. Revista semestral hispanoamericana de historia y política”. […] Laureat nagrody Polskiej Fundacji Kulturalnej w Londynie (1981), nagród naukowych Rektora Uniwersytetu Łódzkiego (1988, 2004), nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Zasłużony Działacz Kultury (2000), nagrody KLIO Porozumienia Wydawców Książki Historycznej (2002); kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski (2006). 14 listopada 2009 r. podczas Konwentu we Wrocławiu otrzymał Krzyż Jubileuszowy OMP nadany uchwałą Rady Naczelnej Organizacji Monarchistów Polskich. Autor kilkuset artykułów oraz książek. […]”. Zob. bliżej źródło: http://www.legitymizm.org/bartyzel Ród Żenkiewiczów herbu Połkozic pochodzi z pogranicza Mazowsza i Małopolski. Po Unii Horodelskiej wynikiem nadań królewskich ród Żenkiewiczów otrzymał  ziemie na Żmudzi. W  XVIII w. gniazdem rodowym były Szawkoty. W okresie międzywojennym posiadali na Żmudzi majątki Adamajcie i Gudele oraz folwarki Dydweje i Łauksminiszki w powiecie rosieńskim. Przedstawiciele rodziny Żenkiewiczów brali udział w zrywie Wiosny Ludów, powstaniu styczniowym i polskim ruchu oporu podczas II wojny. Piastowali różne odpowiedzialne funkcje w Cesarstwie Rosyjskim. M.in. Józef Żenkiewicz, jenerał-major dróg komunikacji był budowniczym kolei transsyberyjskiej, gdzie zginął w 1911 r. W czerwcu 1941 r. Witold Żenkiewicz ucieka Sowietom w Szawlach podczas wywózki na Syberię. Jako członek AK i uciekinier skazany został zaocznie przez NKWD na karę śmierci. Na początku października 1944 r. po pięciowiekowym pobycie na Litwie rodzina Żenkiewiczów w obliczu nadchodzącego frontu sowieckiego i potencjalnej fizycznej zagłady, decyduje się na ucieczkę i wyjazd do Polski. Towarzyszą im przedstawiciele rodu Staniewiczów h. Gozdawa i Butrymów h. Topor. Po trzech tygodniach wędrówki kawalkada 3 wozów z uciekinierami i zapasowymi końmi zostaje skierowana w Toruniu przez niemieckie służby porządkowe do punktu koncentracji w Fordonie, gdzie kierowano uciekinierów z Prus Wschodnich. Pod wieczór zatrzymują sie w majątku w Przysieku (Wisenburg), na krótki postój, aby napoić konie. Nawiązała sie między nimi, a właścicielką majątku Gertrudą Neumann konwersacja. Najpierw w języku francuskim, znanym doskonale wszystkim uciekinierom, a później w też znanym im języku niemieckim. Właścicielka majątku odradziła uciekinierom jazdę do Fordonu, proponując jednocześnie dach nad głową w Przysieku. Nawiązanie wzajemnych kontaktów ułatwiała znajomość języków obcych i pochodzenie z tej samej sfery ziemiańskiej. Atutem przybyszów było posiadanie doskonałych koni pochodzących ze stadniny Witolda Żenkiewicza z Gudel, które się bardzo przydały do jesiennych prac polowych w Przysieku. Pani Gertruda Neumann zadbała o formalne zarejestrowanie przybyszów jako robotników majątku w niemieckim biurze meldunkowym w Toruniu. I tak: 1.Marię Żenkiewicz (na Litwie właścicielka majątku Adamajcie) - jako pomoc kuchenną. 2.Edwarda Żenkiewicza (na Litwie polskiego kuratora i nauczyciela w gimnazjum w Wiłkomierzu) - jako woźnicę. 3.Witolda Żenkiewicza (na Litwie właściciela majątku Gudele i właściciela stadniny koni) - jako woźnicę. 4.Halinę Żenkiewicz (na Litwie nauczycielkę) - jako pomoc kuchenną. 5.Annę Staniewicz (na Litwie dyrektorkę Teatru Dramatycznego w Poniewieżu) - jako pomoc kuchenną. 6.Zygmunta Staniewicza (na Litwie wiceprokuratora Litwy do 1926 r., właściciela majątku Nowa Dola) -jako stróża. 7.Zofię Butrym (na Litwie właścicielkę majątku Jotkany i Polesie) - jako pomoc kuchenną. W styczniu 1945 r. rodzina Neumannów właścicieli majątku w Przysieku decyduje sie na wyjazd do Niemiec, namawiając również do tego przybyszów ze Żmudzi. Ci jednak nie skorzystali z propozycji i przenieśli sie w lutym 1945 r. do Torunia. Mimo przejść wojennych i strat materialnych wszyscy ułożyli życie w nowej rzeczywistości, choć początki były bardzo trudne. Z całego rodu Żenkiewiczów pozostała jedynie rodzina Mariana Żenkiewicza (prof. nauk technicznych, posła i senatora RP, prorektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy) i rodzina Jerzego Żenkiewicza (współtwórcy polskiego Internetu, dyrektora jednostek informatycznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernia, publicysty i członka Związku Szlachty Polskiej). Zapisano z wykładu Jerzego Żenkiewicza. Zobacz bliżej: Materiały z wykładu w Przysieku: http://www.umk.pl/~zenkiewicz/Przysiek.pdf Genealogie Żenkiewiczów: www.zenkiewicz.pl i www.zenkiewicz.torun.pl

                                                                                                                                Andrzej Bogucki

IV. Toruński Marsz Rotmistrza Witolda Pileckiego

W dniu 10 maja 2014 r. w Toruniu odbył się  IV. Marsz Rotmistrza Witolda Pileckiego połączony z uroczystym odsłonięciem Pomnika Żołnierzy Wyklętych. Otwarciem  uroczystości była  Msza Święta odprawiona w kościele garnizonowym. Po  mszy  sformowano kolumnę marszową z pocztami sztandarowymi, kompanią honorową Wojska Polskiego, przedstawicielami środowisk kombatanckich, władz miejskich, posłów, młodzieży szkolnej i mieszkańców miasta. Wielotysięczny pochód  przeszedł głównym traktem Torunia  ul. Szeroką i Chełmińską pod gmach Muzeum Etnograficznego. Przed odsłonięciem pomnika głos zabrali: Tadeusz Płużański s. Tadeusza Płużańskiego  stwierdzając w swym przemówieniu , że jest to dzień w którym żołnierze wyklęci wracają do świadomości Polaków. Prezydent Miasta M. Zaleski  podsumowując  powiedział , że to będzie materialny znak toruńskiej pamięci o żołnierzach wyklętych. Wśród zaproszonych gości głos zabrał Prezes IPN  dr Łukasz Kamiński mówiąc między innymi ,  że  „Chodziło o to, by mordując tych ludzi, grzebiąc ich w nieznanych miejscach, w pewien sposób niszczyć te wartości, które reprezentowali. Dziś już wiemy, że tych wartości się zniszczyć nie da. Te wartości ostatecznie zwyciężyły - zaznaczył.  Natomiast  profesor Wojciech Polak z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu  nadmienił , że na monument trzeba było długo czekać. - Jest pomnik. Będzie on świadczył o tym, jak wielkimi, wspaniałymi bohaterami byli żołnierze wyklęci - oznajmił. Wiersz Zbigniewa Herberta "Wilki" wyrecytował warszawski aktor Jerzy Zelnik.  Następnie odbył się uroczysty apel poległych oraz oddano salwę honorową kompanii reprezentacyjnej garnizony toruńskiego , po czym nastąpił akt odsłonięcia pomnika Żołnierzy Wyklętych. Relację z uroczystości sporządził uczestnik IV. Marszu Rotmistrza Witolda Pileckiego Karol de Ślepowron-Wróblewski - członek zarządu  ZSzP O/ w Bydgoszczy.


Piknik Ziemiański w Dworze Broniewo
Zarząd Oddziału Kujawsko - Pomorskiego Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego w Toruniu w dniu 31 maja 2014 r. zorganizował w dworze w Broniewie, posiadłości prezesa Andrzeja Musiała „Piknik Ziemiański w Dworze Broniewo”. Celem pikniku była integracja kulturotwórcza członków oddziału. W atmosferze pięknego dworu, w salonie przy prawdziwym przedwojennym dworskim stole ziemiańskim zasiadło 16 uczestników pikniku. Wszystkich powitał Andrzej Musiał – prezes, który poprowadził najpierw zebranie organizacyjne oddziału. Dokonał szczegółowego sprawozdania z Walnego Zebrania Sprawozdawczo Wyborczego PTZ, które odbyło się w Warszawie w dniu 24.05.2014 r. Zaprezentował też nowe władze ZG PTZ. Następnie wszyscy uczestnicy spotkania przedstawili swoje rody, historię, wykazali zasłużonych przodków, oraz przedstawili potomków i członków PTZ, ich obecnych możliwości, stanu majątkowego oraz poczynania w celu odzyskania zagarniętego mienia rodowych majątków ziemskich. Andrzej Bogucki zaprezentował najnowsze publikacje kulturotwórcze dotyczące szlachty i ziemiaństwa. Została zaprezentowana biblioteka dworska Państwa Musiałów, ze szczególnym uwzględnieniem publikacji na temat ziemiaństwa regionu. Pan Sławomir Łaniecki wydał fundamentalną książkę pt.: „Nadnoteckie pałace, dwory, folwarki Krajny i Pałuk, Sępólno Krajeńskie – Nakło nad Notecią, 2010, ss. 472. Zaprezentowane w tej pozycji jest też Broniewo, s. 19-33. Omówiono zasób bezcennych publikacji w „Wiadomościach Ziemiańskich”. Po dworskiej konsumpcji przygotowanej przez właścicieli Ewę i Andrzeja Musiałów uczestnicy udali się na zwiedzenie dworu i na spacer do pięknie zadbanego parku i majątku ziemskiego. Długo jeszcze dyskutowano przy francuskim winie o miejscu dzisiejszego ziemiaństwa w strukturze społecznej Polski. Opis grupowej fotki: Przed dworem Broniewo Piknik Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego Oddział Kujawsko – Pomorski 31.05.2014. Rząd u dołu, stoją od lewej: 1.Andrzeja Watta Skrzydlewski, 2.Ewa Musiał, 3.Andrzej Musiał, 4.Andrzej Bogucki, 5.Urszula Bogucka. Rząd środkowy, stoją od lewej: 1.Marek Zaidlewicz, 2.Teresa Graduszewska, 3.Lech Graduszewski, 4.Maria Rudnicka, 5.Hanna Malewska. Rząd u góry, stoją od lewej: 1.Wiesława Kuncer, 2.Maria Watta Skrzydlewska, 3.Michał Dąbrowski, 4.Krzysztof Rudnicki, 5.Helena Maciejewska. Foto: Aleksander Maciejewski. (alb)


Tradycje szlacheckie po 1945 r.



Pionierska książka o tradycjach szlacheckich we współczesnej Polsce po 1945 r. Zob. bliżej: Tradycje szlacheckie we współczesnej kulturze polskiej. Przybliżenia i perspektywy badawcze, pod redakcją Marcina Lutomierskiego, Toruń 2014, ss. 186. Spis treści (pdf)

Jeden z artykułów: Bogucki Andrzej, Trwanie tradycji szlachecko – ziemiańskiej na Pomorzu i Kujawach po 1945 r. Zarys problematyki, [w:] Tradycje szlacheckie we współczesnej kulturze polskiej. Przybliżenia i perspektywy badawcze, pod redakcją Marcina Lutomierskiego, Toruń 2014, s. 11-26. Artykuł (pdf)